Ana Sayfa » Fizik » Yay (Makine Elemanı) Nedir? Yay Çeşitleri Nelerdir? Yayların Özellikleri ve Kullanım Yerleri

Yay (Makine Elemanı) Nedir? Yay Çeşitleri Nelerdir? Yayların Özellikleri ve Kullanım Yerleri

Sponsorlu Bağlantılar

Makine elemanı yay ne demektir, makine elemanı olan yaylar kaç çeşittir, yayların özellikleri nelerdir,yayların kullanım alanları nerelerdir, yaylar nerelerde kullanılır, yaylar neden kullanılır? konularını anlatmaya çalışacağız.

Yay Ne Demektir?

Yay (İngilizce; spring, Almanca; Feder), bir kuvvetin etkisi altında kaldığı zaman elastik şekil değiştirebilme özelliğine sahip mühendislik malzemelerinden imal edilen, bu şekil değiştirme esnasında enerji (şekil değiştirme enerjisi) depolayabilen, kendisine etki eden kuvvetin etkisi kalktığı zaman eski şeklini kısmen veya tamamen alabilen ve bu sırada depolamış olduğu enerjinin bir kısmını geri verebilen, makine elemanıdır.

Sponsorlu Bağlantılar

yay - makine elemanı

Sponsorlu Bağlantılar

Yaylarda Geri Çağırıcı Kuvvet

Yaylarının uzatılması ya da sıkıştırılması halinde, uygulanan kuvvete zıt yönde geri çağırıcı kuvvet vardır. Bu kuvvet, Hooke kanunu ile açıklanmıştır.

Yay Çeşitleri

Yaylar çeşitli özelliklerine göre sınıflandırılabilirler.

Şekillerine Göre Yaylar

Yaylar dış şekillerine göre ve kullanılan malzemenin kesitine göre sınıflandırılabilirler. Dış şekillerine göre;

  1. Bilezik yaylar
  2. Disk yaylar
  3. Helisel yaylar
  4. Helisel silindirik yaylar
  5. Helisel konik yaylar
  6. Kangal yaylar
  7. Silindirik yaylar
  8. Blok yaylar
  9. Çubuk yaylar
  10. Kovan yaylar
  11. Spiral yaylar
  12. Yaprak yaylar

Malzeme kesitine göre;

  1. Dairesel kesitli yaylar
  2. Dikdörtgen kesitli yaylar

Zorlanma Şekillerine Göre Yaylar

Yaylar zorlanma şekillerine göre aşağıdaki şekilde sınıflandırılırlar;

Sponsorlu Bağlantılar
  1. Burulmaya zorlanan yaylar
    1. Helisel yaylar (kangal yaylar hariç)
    2. Silindirik yaylar (blok yaylar hariç)
  2. Çekme ve basmaya zorlanan yaylar
    1. Bilezik yaylar
    2. Blok yaylar

Kuvvetin Uygulama Şekline Göre Yaylar

Üzerlerine etki eden kuvvetin uygulama şekline göre ikiye ayrılırlar.

  1. Çeki yayları
  2. Bası yayları
  3. kurma yayları
  4. Form yayları
Sponsorlu Bağlantılar

Dinamometrelerde kullanılabiliyor. Okullarda en çok kullanılan yaylar Helisel Yaylardır.

Malzeme Esasına Göre Yaylar

  1. Metalik yaylar
    1. Demir esaslı yaylar
    2. Bakır esaslı yaylar
    3. Nikel esaslı, özel alaşımlı yaylar
  2. Metalik olmayan yaylar

Kauçuk, mantar, çeşitli sıvılar ve hava

Yayların Kullanım Alanları

Yaylar yük altında, elastik şekil değiştirme özellikleri dolayısıyla enerji depolaya bildiklerinden makine konstrüksiyonlarında çeşitli maksatlarla kullanılırlar.

  • Saat mekanizmalarında, tek etkili hidrolik ve pnömatik silindirlerde, v.s. enerji depolama elemanı olarak,
  • İçten yanmalı motorların valfleriyle kam mili arasındaki irtibatı sağlamak, kavramalar ve frenlerde kuvvet ve hareket kontrol elemanı olarak,
  • Raylı taşıtların tamponları, kara taşıtlarının aks-şasi bağlantıları ve elastik kavramalar gibi darbeli ve titreşimli yerlerde darbe ve titreşim sönümleme elemanı olarak,
  • Vibratörler, sarsaklar ve elekler gibi titreşimin istendiği yerlerde titreşim elemanı olarak,
  • Dinamometre ve yaylı terazi gibi ölçü aletlerinde kuvvet ölçme elemanı olarak kullanılırlar.
Sponsorlu Bağlantılar
Etiketler:


"Yay (Makine Elemanı) Nedir? Yay Çeşitleri Nelerdir? Yayların Özellikleri ve Kullanım Yerleri" İle İlgili Benzer Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.