Ana Sayfa » Sözlük » Edat Nedir? Edat Ne Demektir? Anlamı

Edat Nedir? Edat Ne Demektir? Anlamı

Sponsorlu Bağlantılar

Özet: “Edat Nedir? Edat Ne Demektir? Anlamı” başlıklı yazımızda Edat nedir, Edat ne demektir, Edat kelimesinin tanımı, Edat kelimesinin eş anlamlısı, Edat kelimesinin ingilizce karşılıkları, Edat ile ilgili atasözleri ve deyimler ve Edat hakkında detaylı bilgileri bulacaksınız.

Edat Tanımı

Edat kelimesinin anlamı Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde aşağıdaki şekildedir;

isim, dil bilgisi Tek başına anlamı olmayan, sonuna geldiği sözle cümledeki diğer kelimeler arasında ilişki kuran kelime türü, ilgeç: Ev gibi huzur köşesi olmaz. Çocuk sabaha karşı uyudu

edat-ilgec-nedir

Edat Eş Anlamlısı ve Zıt Anlamlısı

Edat kelimesini eş anlamlı karşılığı aşağıdaki gibidir;

  • Edat kelimesinin eş anlamlı karşılığı bulunmamaktadır.

Edat kelimesini zıt anlamlı karşılığı aşağıdaki gibidir;

  • Edat kelimesinin zıt anlamlı karşılığı bulunmamaktadır.

Edat İle İlgili Atasözleri ve Deyimler

Edat kelimesi ile ilgili atasözü ve deyimler aşağıdaki gibidir;

  •  Edat kelimesinin geçtiği herhangi bir atasözü veya deyim bulunamamıştır.

Edat İle İlgili Birleşik Sözler

Edat kelimesi ile ilgili birleşik sözler aşağıdaki gibidir;

edat grubu

edat tümleci

rabıt edatı

Edat İngilizcesi

Edat kelimesinin İngilizce karşılıkları ise aşağıdaki gibidir

  •  Edat – preposition

Edat Hakkında Detaylı Bilgi

Edat veya ilgeç; dilbilgisinde farklı tür ve görevdeki sözcükler ve kavramlar arasında anlam ilgisi kurmaya yarayan yardımcı sözcükler. Edatların tek başlarına anlamları yoktur; ancak diğer sözcüklerle birlikte, cümle içinde görev kazanırlar.

Bazı kaynaklarda ünlemler ve bağlaçlar da edat kabul edilirler. Bu yazıda ünlemler ve bağlaçlar ele alınmayacak, sadece bahsi geçen kaynaklarda son çekim edatları olarak adlandırılan edatlar ele alınacaktır. Türkçede kullanılan başlıca edatlar şunlardır:

  • başka
  • beri
  • dâir
  • doğru
  • değin
  • denli
  • dek
  • dolayı
  • diye
  • evvel
  • gayri
  • gibi
  • göre
  • için
  • ile
  • kadar
  • karşı
  • karşın
  • önce
  • ötürü
  • öte
  • rağmen
  • sanki
  • sonra
  • sıra
  • üzere

 

Edatlardan Önce Gelen Hâl Ekleri

Edatlar iliştirildikleri isimlerin yalın hâlleriyle veya ismin diğer hâlleri ile birlikte kullanılabilirler. Bu kullanımlardan bazıları ekli hâlleri ile Türkçeye yerleşmiştir ve bazı edatlar her zaman ilgili hâl ekinin ardından kullanılır:

  • Bu çiçekleri annem için alıyorum. (“anne” yalın halde)
  • Yarına kadar bu ödevi bitirmem lazım. (-e hâli)
  • Düşük notlarından ötürü çok çalışman gerekiyor. (-den hâli)

İşlevlerine Göre Edatlar

Vasıta ve beraberlik edatı

İle ve an sözcükleridir. İle edatı -le şeklinde ek biçiminde de yazılabilir. Birkaç farklı kullanımı vardır.

İşin, eylemin, hangi araçla (vasıtayla) yapılacağını, yapıldığını bildirir:

  • İstanbul’a uçakla gideceğim.

İşin, eylemin kimle yapıldığını, yapılacağını bildirir:

  • Bu oyuncağı küçük kardeşimle birlikte yaptım.

İşin, eylemin nasıl yapıldığını, yapılacağını bildirerek durum zarfı oluşturabilir:

  • Büyük bir sevinçle yanıma geldi.

İşin, eylemin nedenini bildirerek edat tümleci olabilir:

  • Arabanın devrilmesiyle yol trafiğe kapandı.

İle edatı, bağlaç olan “ile” sözcüğüyle karıştırılmamalıdır. Bağlaç olan “ile”, “ve” anlamına gelir:

  • Ali ile Aydın bize geldiler. (bağlaç)
  • Bu filmi Ali’yle izlemiştim. (edat)

Türkçenin bazı ağızlarında birle sözcüğü “ile” anlamında kullanılır:

  • Babam geldiği an ağabeyim sigarayı atar.

Sebep edatı

İçinüzeredolayıötürünâşidiye gibi sebep bildirmede kullanılan edatlardır.

  • Bu raporu bitirebilmek için zamana ihtiyacım var.
  • Açılış konuşmasını yapmak üzere kürsüye çıktı.
  • Kardeşim hastalığından nâşi gelemedi.

Benzerlik edatı

Gibi ve bazı ağızlardaki bigi gibi benzerlik bildiren edatlardır.

  • Yorgunluktan yatağa bavul gibi düştüm.

Başkalık edatı

Başkagayrıözge gibi başkalık bildiren edatlardır.

  • Yardım istemekten başka çaremiz kalmadı.
  • Senden gayrı kimsem yok.

Hâl edatı

Görenazarandâirrağmen gibi edatlardır.

  • Şirketteki son değişikliklere dâir bilgi almak istiyorum.
  • Duyduğuma göre bitirme sınavları bir hafta erken gerçekleşecekmiş.
  • Çok çalışmama rağmen sınavda hedeflediğim başarıyı yakalayamadım.

Miktar edatı

Kadar sözcüğüdür. Yer ve yön edatı olan “kadar” ile karıştırılmamalıdır.

  • Sürahiyi ağzına kadar doldurdum.
  • Ne kadar zaman olmuş görüşmeyeli.

Zaman edatı

Beriönceevvelsonra gibi zaman bildiren edatlardır.

  • Ne zamandan beri bu işle meşgulsünüz?
  • Gitmeden evvel bahçe düzenlemesini tamamlamalıyız.
  • Babam yurtdışından döndükten sonra taşınacağız.

Yer ve yön edatları

Kadardeğindekkarşıdoğruyan gibi yer veya yön bildiren edatlardır.

  • Otomobilimiz bozulunca şehre kadar yürüdük.
  • Ayvalık’ta denize karşı bir villa almış kendisine.
  • Eve doğru ıslık çalarak yürürken eski bir arkadaşıma rastladım.

Edatların Cümlede Diğer Görevlerde Kullanımı

Edat olarak kullanılan bazı sözcükler cümlede başka görevlerde de kullanılabilirler:

  • Yolun karşısına geçerken çok dikkatli olmalısın. (isim)
  • Bugün derse başka bir öğretmen geldi. (sıfat)
  • Biraz beri gel. (zarf)

Cümledeki diğer sözcüklerle birlikte sıfat veya zarf öbeği oluşturabilirler:

Sponsorlu Bağlantılar
  • Dağ gibi adam bu hastalığı atlatamadı. (sıfat öbeği)
  • Sen de herkes kadar çaba göstermelisin. (zarf öbeği)

Başka sözcüklerle birlikte özne veya yüklem görevinde de kullanılabilirler:

  • Onun gibisi zor bulunur. (isim, özne)
  • Dünkü provada repliğimi unuttuğumda utançtan ölecek gibiydim. (isim, yüklem)

Diğer Dillerde Edat

Türkî dillerde

Sponsorlu Bağlantılar

“artınçı” , Tuva Türkçesi

“tatak”, Çuvaş Türkçesi

“şılav”, Kazak Türkçesi.

  • Bizdiñ şahtalardı jayın Almatıga deyin jazıp jürgen kim? (A. Abişev); Jalt karasam, Şuga üyine karay keti bara jatır eken (B. Maylin) degen söylemderdegi deyin, karay septevlikterin alıp tastap, Almatığa, üyine dep kana aytatın bolsak, ol söylemderdegi oy edevir özgerip ketken bolar edi.
Sponsorlu Bağlantılar
Etiketler:


"Edat Nedir? Edat Ne Demektir? Anlamı" İle İlgili Benzer Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.